"Czytamy naturę" to program popularnonaukowy Centrum Kopernika. Wymyślił go i prowadzi Łukasz Lamża. Co tydzień będziemy razem czytać trzy artykuły z bieżącej prasy naukowej - co tak naprawdę mówią nam naukowcy, dlaczego to jest istotne i co z tego wynika dla nas i dla świata. Mówimy stanowcze "nie" mielonce składającej się w 85% z wypełniacza, a tylko w 15% z konkretnego naukowego mięcha! W "Czytamy naturę" jesteśmy zawsze na froncie rozwoju nauki i odważnie siadamy u samego źródła wiedzy, tj. przy najnowszych numerach najważniejszych czasopism naukowych świata, jak "Nature" i "Science". Nowe odcinki w każdy poniedziałek. Pierwszych 20 odcinków "Czytamy naturę" było finansowanych dzięki grantowi Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (program DUN, czyli Działania Upowszechniające Naukę). Odcinki #21-30 zostały finansowane społecznościowo poprzez platformę "Polak Potrafi": https://polakpotrafi.pl/projekt/czytamy-nature. Wszystkie następne odcinki sfinansował Uniwersytet Jagielloński ze środków Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim.
Curated by: Copernicus (336 videos)
W 233. odcinku "Czytamy naturę" opowiadam o: 1) 04:58 próbie optymalizacji akceleratora cząstek przy pomocy rozmowy z 13 LLM-ami; 2) 16:49 badaniu księżycowych skał przez chińską misję Chang'e-5; 3) 21:31 tajemnych związkach między Alzheimerem, opryszczką i boksem. Źródła: 1) Kaiser, J., Lauscher, A., & Eichler, A. (2025). Large language models for human-machine collaborative particle accelerator tuning through natural language. Science Advances, 11(1), eadr4173. https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adr4173 2) Cai, S., Qin, H., Wang, H., Deng, C., Yang, S., Xu, Y., ... & Zhu, R. (2025). Persistent but weak magnetic field at the Moon’s midstage revealed by Chang’e-5 basalt. Science Advances, 11(1), eadp3333. https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adp3333 3) Cairns, D. M., Smiley, B. M., Smiley, J. A., Khorsandian, Y., Kelly, M., Itzhaki, R. F., & Kaplan, D. L. (2025). Repetitive injury induces phenotypes associated with Alzheimer’s disease by reactivating HSV-1 in a human brain tissue model. Science Signaling, 18(868), eado6430. https://www.science.org/doi/10.1126/scisignal.ado6430 Materiał powstał dzięki dofinansowaniu ze środków Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim. Wesprzyj kanał Copernicus: https://www.youtube.com/channel/UCCehmsLClWwxA_SDLtff6xA/join https://patronite.pl/copernicus 00:00 Wstęp 01:23 Czytamy newsy 04:58 ChatGPT optymalizuje akcelerator cząstek 16:49 Chińczycy i Księżyc 21:31 Alzheimer i opryszczka